Przenoszenie domów drewnianych
Domy drewniane (szczególnie domy z bali) mają tę wyjątkową cechę, że stosunkowo łatwo je rozłożyć, uzupełnić brakujące elementy, przewieźć na odległą działkę i złożyć ponownie.
Do przeniesienia nadają się budynki o konstrukcji wieńcowej wykonanej z bali drewnianych lub o konstrukcji szkieletowej, w bardziej tradycyjnej wersji złożonej z masywnych słupów i rygli.
Stary dom z bali można nabyć razem z siedliskiem lub z zamiarem przeniesienia go na inną działkę, często odległą o kilkaset kilometrów. Przenoszenie domów z bali często jest przedstawiane jako mityczne rozwiązanie na tanie domy z drewna. W rzeczywistości jednak często okazuje się, że nie warta skórka wyprawki - przypomina mi się tutaj czyjś podpis z forum Muratora:
przenosimy domek z bala, bo nam czasem odp........ Coś w tym jest.
Formalności jest nie mniej niż z budową nowego domu, również przenoszony budynek wymaga projektu i dokumentacji. Tyle samo kosztują instalacje, wykończenia, podłączenia itp. Ocalić możemy często ściany, czasem podłogi (jeśli nie były przykryte pcv), okna, drzwi, pokrycie dachu, rzadziej belki stropowe, sporadycznie krokwie. Można na starcie założyć, że minimum 10-20% elementów budynku będzie wymagać wymiany na nowe.
Bardzo ważny jest etap profesjonalnych oględzin budynku do przeniesienia, najlepiej kiedy prowadzi je cieśla, jeszcze lepiej kiedy ten sam cieśla będzie musiał przenieść i złożyć budynek. Najbardziej narażone na zniszczenia jest więźba dachowa, podwalina, belki pod oknami, ściany północne, szczególnie słabo naświetlone i przewietrzone.
Przed rozbiórką konstrukcji budynku należy usunąć wszystkie elementy, które nie wpływają na jego stateczność, a będą się nadawać do ponownego wykorzystania, zaś w trakcie rozbiórki byłyby przeszkodą. Prace należy przeprowadzać tak, aby powodować jak najmniej uszkodzeń, z tego względu należy budynek dokładnie obejrzeć i znaleźć połączenia konstrukcji jak klamry, śruby, czopy, gwoździe itp. Jeszcze przed rozbiórką domu z drewna należy oznakować elementy konstrukcyjne, w celu zapewnienia szybkiego i dokładnego montażu: krokwie, jętki, belki stropowe, bale ścian. Często wieńcowe połączenia elementów znakuje się literami od A, a poszczególne elementy liczbami rosnąco od dołu.
Dobrze jeśli materiał po rozłożeniu nie jest zbyt długo przechowywany. Zalecaną, ale kosztowną metodą jest przepuszczenie całego drewna z rozbiórki przez suszarnię, w której wysoka temperatura powinna skutecznie zniszczyć owady wraz z jajami i larwami. Znam przypadki dwukrotnego składania domu, który po piewszym złożeniu "zaczął intensywnie żyć". Dobrze kiedy na miejscu czeka gotowy fundament.
Przenoszenie domów z bali to często nie ostatni etap - przeważnie inwestor chce coś poprawić lub dodać od siebie. Najczęściej jest to przedłużenie krokwi i ocieplenie ścian szczytowych (dzięki temu uzyskujemy poddasze mieszkalne), często wygospodarowanie łazienki, powiększenie lub dodanie otworów okiennych i drzwiowych. Każdą tego typu zmianę powinien zaakceptować profesjonalista z uprawnieniami. Dom złożony na nowo zachowuje się często zupełnie inaczej niż w starym miejscu.
Należy uwzględnić w kalkulacji, że typowe domy z bali nie spełniają współczesnych wymogów i po przeniesieniu wystąpi konieczność ich ocieplenia. Najczęściej stosuje się ocieplenie od zewnątrz - nie zmniejszamy w ten sposób powierzchni pomieszczeń i ograniczamy powstawanie mostków cieplnych przez ściany działowe, ale często tracimy na wyglądzie (jeśli nam na wyglądzie starego domu z bali zależy).
Podsumowując - przenoszenie domów z bali może i jest niezwykłą przygodą, ale niesie za sobą ryzyko, nie zmniejszając znacząco pełnych kosztów budowy. Zdecydowanie lepszym wyjściem jest zakupienie domu wraz z działką (jest jeszcze sporo atrakcyjnych nieruchomości po wsiach) i jego w różnym zakresie remont. Oczywiście zdarzają się wyjątki - prawdziwe rezydencje w świetnym stanie za koszt jedynie rozbiórki, uczciwi i tani fachowcy, szwagier z dużą ciężarówką do przewiezienia bali itd.